Aydın kompanzasyon kondansatör arızası, işletmelerde reaktif güç kontrolünün bozulmasına, kompanzasyon kademelerinin devre dışı kalmasına ve tesisin elektriksel çalışma koşullarının değişmesine neden olabilir. Kondansatörün tamamen arızalanması kadar kapasite kaybetmesi de önemlidir. Çünkü dışarıdan sağlam görünen bir kondansatör, etiketinde yazan kVAr değerini artık sağlayamıyor olabilir.
Bu nedenle Aydın kondansatör değişimi yapılırken yalnızca arızalı parçanın sökülüp yenisinin takılması yerine, kondansatörün neden arızalandığının araştırılması gerekir. Özellikle aynı kademede kondansatörler tekrar tekrar bozuluyorsa harmonikler, aşırı sıcaklık, aşırı gerilim, bağlantılar, sigortalar ve kompanzasyon panosunun genel çalışma koşulları birlikte incelenmelidir.
Kompanzasyon kondansatörü, endüktif yüklerin oluşturduğu reaktif gücün karşılanmasına yardımcı olur.
Elektrik tesislerinde:
gibi yükler reaktif güç ihtiyacı oluşturabilir.
Otomatik kompanzasyon sisteminde kondansatörler farklı kademelerde devreye alınarak tesisin değişen yük durumuna göre reaktif güç kontrolü yapılır.
Örneğin:
10 + 10 + 20 + 20 + 25 + 25 + 50 kVAr
şeklinde oluşturulan bir kademe yapısında, tesisin ihtiyacına göre farklı kondansatör grupları devreye alınabilir.
Bu nedenle bir kondansatörün arızalanması sadece tek bir ekipmanın bozulması değildir; kompanzasyon panosunun toplam kapasitesini ve kademe davranışını etkileyebilir.
Kondansatör arızasının tek bir nedeni yoktur.
Başlıca nedenler:
olabilir.
Özellikle sanayi tesislerinde sürücüler, UPS sistemleri ve güç elektroniği ekipmanları bulunuyorsa kondansatörlerin çalışma koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Kondansatör arızası bazen gözle görülebilir.
Örneğin:
fiziksel arıza belirtileri olabilir.
Ancak her kondansatör arızası gözle görülemez.
Bir kondansatör dışarıdan tamamen normal görünmesine rağmen kapasitesini kaybetmiş olabilir.
Bu nedenle kompanzasyon panosunda ölçüm yapılması önemlidir.
Kondansatörlerde zaman içerisinde kapasite düşmesi meydana gelebilir.
Örneğin etiketi üzerinde:
25 kVAr
yazan bir kondansatörün çalışma sırasında artık nominal kapasitesini sağlayamaması mümkündür.
Bu durumda kondansatör tamamen kısa devre olmuş veya yanmış değildir. Fakat kompanzasyon sistemine beklenen reaktif gücü sağlayamaz.
Birden fazla kondansatörde kapasite kaybı oluştuğunda toplam kompanzasyon gücü ciddi şekilde azalabilir.
Bu nedenle Aydın kondansatör kapasite ölçümü arıza teşhisinin önemli parçalarından biridir.
Kondansatör değişimi, elektrik panosunda enerji ve güvenlik koşulları dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.
Genel teknik süreçte:
Ancak burada önemli nokta, yeni kondansatörün sadece aynı kVAr değerinde olması değildir.
Kondansatörün çalışma gerilimi, sistem koşulları, harmonik durumu ve pano tasarımı da dikkate alınmalıdır.
Kondansatör seçiminde:
değerlendirilmelidir.
Örneğin eski kondansatörün arızalanmasının nedeni harmonik ise aynı özellikte yeni kondansatör takmak sorunu tekrar ortaya çıkarabilir.
Bu durumda reaktörlü kompanzasyon veya sistemin harmonik yapısına uygun başka bir çözüm değerlendirilmelidir.
Kompanzasyon panosunda kondansatör sigortasının açması önemli bir arıza belirtisidir.
Olası nedenler:
Kondansatörün iç yapısında meydana gelen arıza aşırı akıma neden olabilir.
Harmonik akımlar kondansatörlerin normalden daha fazla akım çekmesine neden olabilir.
Koruma elemanının sistem tasarımına uygun olmaması problem oluşturabilir.
Gevşek veya hasarlı bağlantılar kontrol edilmelidir.
Kontaktörün kondansatörü uygun olmayan şekilde anahtarlaması da incelenmelidir.
Bu nedenle atan sigortayı sürekli değiştirmek yerine neden açtığının belirlenmesi gerekir.
Kondansatör gövdesinde şişme görülmesi dikkate alınması gereken fiziksel bir belirtidir.
Şişme:
gibi nedenlerle ilişkili olabilir.
Şişmiş kondansatör normal çalışma koşulunda kullanılmaya devam edilmemelidir. Arızanın nedeni araştırılmalı ve ilgili ekipman uygun şekilde değiştirilmelidir.
Kondansatör yanmasının arkasında birden fazla neden olabilir.
Özellikle:
Harmonikler + yüksek sıcaklık + uygun olmayan kondansatör seçimi
birlikte değerlendirilebilir.
Bunun yanında bağlantı noktalarında oluşan yüksek temas direnci de lokal sıcaklık artışına yol açabilir.
Bu nedenle yanan kondansatörü değiştirmek tek başına yeterli olmayabilir.
Yeni kondansatör takıldıktan kısa süre sonra tekrar arızalanıyorsa sistem daha kapsamlı incelenmelidir.
Harmonikler, kondansatörlerin çalışma koşullarını önemli ölçüde etkileyebilir.
Özellikle:
bulunan tesislerde harmonik analizi değerlendirilmelidir.
Kondansatörlerin sürekli arızalanması halinde:
Akım → Gerilim → Güç faktörü → THD → Kondansatör akımı
gibi elektriksel parametrelerin birlikte değerlendirilmesi arızanın kaynağının belirlenmesine yardımcı olabilir.
Reaktörlü kompanzasyon sistemlerinde kondansatör ve reaktör birlikte çalışır.
Bu nedenle kondansatör değiştirilirken mevcut reaktörün:
kontrol edilmelidir.
Yanlış kondansatör seçimi reaktörlü sistemin tasarımını bozabilir.
Özellikle farklı marka veya farklı teknik özellikte ekipman kullanılması durumunda sistemin üretici değerleri dikkate alınmalıdır.
Kondansatörün arızalanmasının nedeni bazen kondansatörün kendisi olmayabilir.
Kontaktörün:
kondansatör sistemini olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle kondansatör değişimi sırasında ilgili kontaktörün de kontrol edilmesi gerekir.
Yeni kondansatör takıldıktan sonra kompanzasyon rölesinin ilgili kademeyi doğru şekilde kontrol edip etmediği incelenmelidir.
Örneğin eski kondansatör:
25 kVAr
iken yeni kondansatörün kapasitesi farklıysa röle kademe bilgileri ve sistem ayarlarının buna göre değerlendirilmesi gerekebilir.
Özellikle pano revizyonlarında kademe kVAr değerleri değişiyorsa röle ayarları tekrar kontrol edilmelidir.
Bir işletmede kondansatörler sürekli arızalanıyorsa aşağıdaki sorular sorulmalıdır:
Pano sıcaklığı yüksek mi?
Harmonik seviyesi nedir?
Kondansatörlerin çalışma akımları normal mi?
Kontaktörler uygun mu?
Sigortalar doğru seçilmiş mi?
Reaktör sistemi uygun mu?
Gerilim seviyeleri normal mi?
Bağlantılarda ısınma var mı?
Tesisin yük yapısı değişti mi?
Bu sorular cevaplanmadan sürekli kondansatör değiştirmek ekonomik ve teknik açıdan doğru olmayabilir.
Termal kamera ile kompanzasyon panosu çalışma sırasında incelenerek sıcaklık farklılıkları tespit edilebilir.
Özellikle:
kontrol edilebilir.
Termal görüntüde yüksek sıcaklık görülen noktanın nedeni ayrıca araştırılmalıdır.
Bazı durumlarda yalnızca kondansatör değişimi yeterlidir.
Ancak:
kompanzasyon pano revizyonu daha doğru bir seçenek olabilir.
Revizyon sırasında kondansatörler, kontaktörler, röle, sigortalar, reaktörler ve bağlantılar birlikte değerlendirilir.
Kondansatör değişim maliyeti tek bir rakam üzerinden belirlenemez.
Fiyatı etkileyen unsurlar:
gibi faktörlerdir.
Bu nedenle Aydın kompanzasyon kondansatör fiyatı belirlenirken yalnızca ekipman fiyatına değil, sistemin toplam teknik ihtiyacına bakılmalıdır.
Arızanın temel nedeni bulunmazsa yeni kondansatör de kısa sürede arızalanabilir.
Sistemin ihtiyacı hesaplanmadan kVAr kapasitesini artırmak doğru değildir.
Kondansatör arızasının gerçek nedeni gözden kaçabilir.
Yeni kondansatörün kademe yapısına rağmen eski ayarların kullanılması sistemin hatalı çalışmasına neden olabilir.
Yüksek sıcaklık kondansatörlerin çalışma ömrünü olumsuz etkileyebilir.
Bir kondansatör değişimi sonrasında sistemin sadece fiziksel olarak çalışması yeterli değildir.
Kontrol edilmesi gerekenler arasında:
gibi noktalar bulunabilir.
Böylece yapılan değişimin gerçekten sistemi düzelttiği doğrulanabilir.
Kompanzasyon sistemi bulunan:
gibi tesislerde kondansatör arızalarıyla karşılaşılabilir.
Harmonikler, sıcaklık, aşırı gerilim, yaşlanma, yanlış ekipman seçimi ve bağlantı problemleri başlıca nedenler arasında olabilir.
Fiziksel hasar görülebilir; ancak kapasite kaybı gibi arızaların tespiti için uygun elektriksel ölçümler yapılması gerekir.
Şişme önemli bir arıza belirtisidir. Ekipman teknik olarak değerlendirilmeden normal çalışmaya devam ettirilmemelidir.
Mevcut sistemin tasarımı ve arıza nedeni incelenmelidir. Sadece eski etiket değerini kopyalamak her durumda doğru değildir.
Harmonikler, sıcaklık, aşırı akım, yanlış seçim, bağlantı problemleri veya reaktör/kondansatör uyumsuzluğu araştırılmalıdır.
Kontaktörün durumu ve kondansatör anahtarlama koşulları kontrol edilir. Arızalı veya yıpranmış kontaktör varsa değiştirilmesi gerekebilir.
Kademe yapısı veya ekipman değerleri değişmişse röle parametrelerinin kontrol edilmesi gerekir.
Arızalanan kondansatörler toplam kompanzasyon kapasitesini düşürerek tesisin reaktif enerji değerlerini etkileyebilir. Ancak kesin neden ölçüm ve sayaç verileriyle belirlenmelidir.