Aydın kompanzasyon kondansatör arızası, fabrikalarda, atölyelerde, otellerde, pompa istasyonlarında, tarımsal işletmelerde ve yüksek elektrik tüketimi bulunan tesislerde karşılaşılan önemli kompanzasyon problemlerinden biridir. Kondansatörün kapasitesini kaybetmesi, devreye girmemesi, aşırı ısınması veya fiziksel olarak deformasyona uğraması, kompanzasyon sisteminin yeterli reaktif güç sağlamamasına neden olabilir.
Bu nedenle Aydın kompanzasyon kondansatör değişimi yapılırken yalnızca arızalı kondansatörün sökülüp yenisinin takılması yeterli olmayabilir. Arızanın nedeninin de araştırılması gerekir.
Kondansatör arızasının arkasında harmonikler, yüksek sıcaklık, aşırı gerilim, yanlış kondansatör seçimi, kontaktör problemi, sigorta arızası, bağlantı gevşekliği veya kompanzasyon panosundaki başka bir elektriksel problem bulunabilir.
Kompanzasyon kondansatörü, elektrik tesislerinde reaktif gücün karşılanması amacıyla kullanılan elektriksel ekipmandır.
Otomatik kompanzasyon panosunda kondansatörler farklı kVAr değerlerinde kademeler halinde bulunabilir.
Örneğin bir panoda:
gibi farklı kondansatörler kullanılabilir.
Kompanzasyon rölesi, tesisin yük durumuna göre bu kademeleri devreye alıp çıkarır.
Kondansatör arızasının tek bir nedeni yoktur.
En sık araştırılan nedenler:
olabilir.
Özellikle aynı panodaki kondansatörler kısa aralıklarla tekrar tekrar arızalanıyorsa yalnızca kondansatör değiştirmek yerine sistemin tamamı incelenmelidir.
Kondansatör gövdesinde şişme veya deformasyon görülmesi önemli bir uyarı işareti olabilir.
Şişmiş bir kondansatör:
maruz kalmış olabilir.
Fiziksel olarak deformasyona uğramış kondansatörün çalışma durumu teknik açıdan değerlendirilmelidir.
Kondansatörlerde aşırı sıcaklık oluşması çalışma ömrünü olumsuz etkileyebilir.
Pano içerisinde sıcaklığın yükselmesine neden olabilecek faktörler:
olabilir.
Aydın gibi yaz aylarında ortam sıcaklığının yükseldiği bölgelerde pano içi sıcaklık koşullarının ayrıca dikkate alınması önemlidir.
Bir kondansatör dışarıdan normal görünmesine rağmen elektriksel olarak kapasitesini kaybetmiş olabilir.
Bu durumda:
“Kondansatör sağlam görünüyor ama kompanzasyon yeterli değil.”
şikayeti ortaya çıkabilir.
Kapasite kaybı olduğunda ilgili kademenin gerçek kVAr katkısı azalabilir.
Bu nedenle kondansatörlerin yalnızca fiziksel görünümüne bakılarak sağlam olduğu sonucuna varılmamalıdır.
Bir kondansatör kademesi devreye girmiyorsa sorun kondansatörün kendisinden kaynaklanmayabilir.
Kontrol edilmesi gerekenler:
olabilir.
Örneğin röle kademe komutu veriyor ancak kontaktör çekmiyorsa kondansatör değiştirilmeden önce kontaktör ve kumanda devresi incelenmelidir.
Kondansatör devreye girdiğinde sigorta açıyorsa sistemin güvenli şekilde incelenmesi gerekir.
Olası nedenler:
olabilir.
Sigortanın daha yüksek amperli bir sigortayla değiştirilmesi tek başına çözüm değildir. Öncelikle sigortanın neden açtığı araştırılmalıdır.
Arızalı kondansatörün değişimi yapılırken yeni kondansatörün mevcut sistemle uyumlu olması gerekir.
Kontrol edilmesi gereken başlıca bilgiler:
Yeni kondansatörün yalnızca fiziksel ölçülerinin eski kondansatöre uyması yeterli değildir.
Elektriksel özelliklerinin de uygun olması gerekir.
Kondansatör kVAr değeri pano kademe tasarımına göre belirlenir.
Örneğin eski kondansatör:
25 kVAr
ise yeni kondansatörün de otomatik olarak 25 kVAr olması gerektiği düşünülmemelidir.
Mevcut pano:
açısından yeniden değerlendirilmelidir.
Özellikle pano daha önce değiştirilmiş veya revize edilmişse mevcut kademe yapısının kontrol edilmesi gerekir.
Kondansatör seçiminde anma gerilimi önemli bir parametredir.
Sistemin çalışma gerilimi ile kondansatörün teknik özelliklerinin uyumlu olması gerekir.
Özellikle reaktörlü sistemlerde kondansatör seçimi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle sadece:
“Kaç kVAr?”
sorusu değil,
“Hangi gerilimde ve hangi sistem koşullarında çalışacak?”
sorusu da cevaplanmalıdır.
Kondansatör arızalarının önemli nedenlerinden biri harmoniklerin sistem üzerindeki etkisidir.
Harmonik üretebilecek yükler arasında:
bulunabilir.
Bu tür yüklerin yoğun olduğu işletmelerde kondansatörler harmonik akımlarından etkilenebilir.
Tekrarlayan kondansatör arızalarında Aydın harmonik analizi yapılması değerlendirilebilir.
Harmoniklerin bulunduğu sistemlerde reaktörlü kompanzasyon kullanılabilir.
Reaktörlü kompanzasyonda kondansatör ve reaktör birlikte değerlendirilir.
Reaktör seçimi:
gibi kriterlere göre yapılmalıdır.
Yanlış reaktör seçimi de kompanzasyon sisteminde problemlere neden olabilir.
Kondansatörlerin devreye alınması sırasında kullanılan kontaktörlerin uygulamaya uygun olması gerekir.
Kontaktörde:
oluşabilir.
Kondansatör arızası meydana geldiğinde kontaktörün de kontrol edilmesi önemlidir.
Kondansatör kademelerinde kullanılan koruma elemanları da kontrol edilmelidir.
Sigorta sürekli açıyorsa:
“Daha büyük sigorta takalım.”
yaklaşımı doğru değildir.
Öncelikle:
incelenmelidir.
Kondansatör bağlantılarında veya ilgili güç ekipmanlarında anormal sıcaklık farklılıklarını tespit etmek için yük altında termal kamera incelemesi yapılabilir.
Özellikle:
kontrol edilebilir.
Termal görüntü, diğer elektriksel ölçümlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Hayır.
Bir kondansatör arızalandığında bütün kondansatörlerin otomatik olarak değiştirilmesi zorunlu değildir.
Ancak:
değerlendirilerek kısmi veya komple yenileme kararı verilebilir.
Yeni kondansatör takıldıktan sonra sistem tekrar çalıştırılmalı ve ilgili kademe kontrol edilmelidir.
Kontrol edilebilecek noktalar:
Gerekli görülürse enerji analizörüyle sistemin çalışma değerleri ayrıca izlenebilir.
Aydın kompanzasyon kondansatörü fiyatı tek bir rakam değildir.
Fiyatı:
gibi faktörler etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca kVAr değerine göre fiyat karşılaştırması yapmak doğru sonuç vermeyebilir.
Değişim süresi:
gibi faktörlere bağlıdır.
Bir kondansatörün fiziksel olarak değiştirilmesi ile sistemin komple revizyonu aynı çalışma değildir.
Komple pano revizyonunda röle, kontaktör, kondansatör, reaktör ve bağlantılar birlikte ele alınabilir.
Kondansatörlerin çalışma koşulları düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Bakım sırasında:
değerlendirilebilir.
Özellikle tekrarlayan arızalar varsa bakımın kapsamı genişletilmelidir.
Kondansatörlerin devre dışı kalması toplam kompanzasyon gücünün azalmasına neden olabilir.
Bu durum tesisin çalışma koşullarına bağlı olarak endüktif reaktif enerji değerlerinin yükselmesine katkıda bulunabilir.
Bu nedenle kondansatör arızası yalnızca bir pano ekipmanı arızası olarak değil, tesis genelindeki reaktif güç yönetimi açısından da değerlendirilmelidir.
Aşırı sıcaklık, aşırı gerilim, yaşlanma, harmonikler veya iç arıza gibi farklı nedenler araştırılabilir.
Evet. Kondansatör devre dışı kaldığında ilgili kademenin reaktif güç katkısı azalabilir.
Harmonikler, sıcaklık, yanlış kondansatör seçimi, gerilim koşulları, kontaktör problemleri ve bağlantı sorunları araştırılmalıdır.
Her durumda aynı marka zorunlu değildir. Ancak yeni kondansatörün elektriksel ve teknik özelliklerinin sistemle uyumlu olması gerekir.
Kontaktörün teknik durumu kontrol edilir. Aşınmış veya arızalıysa değiştirilmesi gerekebilir.
Röle, kontaktör, sigorta, kumanda devresi, kablolama ve kondansatörün kendisi kontrol edilmelidir.
Kademe kapasitesi değişmişse röle ayarlarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Gerekli görülen durumlarda pano yük altında termal kamera ile incelenebilir.
Aşırı elektriksel ve termal zorlanmalar, arızalar ve sistem koşulları farklı hasar biçimlerine neden olabilir. Fiziksel hasar görülen kondansatör güvenli şekilde değerlendirilmelidir.
Kondansatörlerin tekrarlayan şekilde arızalandığı veya tesiste çok sayıda güç elektroniği yükü bulunduğu durumlarda harmonik analizi yapılması faydalı olabilir.