
Aydın'da faaliyet gösteren fabrikalar, sanayi tesisleri, üretim işletmeleri, depolar, oteller, alışveriş merkezleri, enerji tesisleri ve ticari yapılarda yıldırımdan korunma sistemlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi, iş güvenliği ve tesis güvenliği açısından önemli bir gerekliliktir. Yıldırım düşmesi sonucunda ortaya çıkan yüksek elektriksel akım, doğrudan yapı hasarlarının yanı sıra elektrik panolarında, makine ve ekipmanlarda, otomasyon sistemlerinde ve elektronik cihazlarda ciddi arızalara neden olabilir.
Özellikle geniş çatı alanlarına sahip fabrikalar, yüksek yapılar, açık arazide bulunan işletmeler ve enerji tesisleri için yıldırımdan korunma sistemlerinin doğru tasarlanması ve teknik açıdan kontrol edilmesi gerekir. Aydın'ın Efeler, Nazilli, Söke, Kuşadası, Didim, Germencik, İncirliova, Çine, Torbalı bağlantılı sanayi bölgeleri ve çevre ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin paratoner tesisatlarını düzenli olarak kontrol ettirmesi, olası elektriksel risklerin belirlenmesine yardımcı olur.
Aydın paratoner periyodik kontrolü, yalnızca paratoner başlığının fiziksel durumuna bakılarak tamamlanan bir işlem değildir. Yakalama uçları, iniş iletkenleri, bağlantı noktaları, test klemensleri, topraklama elektrotları, elektriksel süreklilik ve eş potansiyel kuşaklama sistemleri birlikte değerlendirilmelidir.
CNS Elektrik Mühendislik Periyodik Kontrol olarak Aydın ve çevresindeki işletmelerin paratoner ve yıldırımdan korunma sistemlerine yönelik teknik muayene, topraklama ölçümü ve periyodik kontrol raporlama ihtiyaçlarına hizmet veriyoruz.
Aydın'da bulunan sanayi tesisleri, tarımsal üretim işletmeleri, soğuk hava depoları, oteller, fabrikalar ve enerji tesisleri farklı elektriksel ve çevresel risklere maruz kalmaktadır.
Yıldırımdan korunma sistemleri, tesisin fiziksel özelliklerine ve kullanım amacına uygun olarak projelendirilmelidir. Özellikle geniş açık alanlarda bulunan işletmelerde, yüksek metal çatılı yapılarda ve yoğun elektrik-elektronik ekipman kullanılan tesislerde yıldırım kaynaklı risklerin değerlendirilmesi önem taşır.
Aydın ve çevresinde bulunan işletmelerde paratoner sistemlerinin performansını etkileyebilecek başlıca faktörler şunlardır:
Çatı üzerinde bulunan yakalama uçlarının ve bağlantı elemanlarının zamanla yıpranması.
Sıcaklık değişimleri ve dış ortam koşulları nedeniyle bağlantı noktalarında oluşan gevşemeler.
Nem, yağış ve uygun olmayan malzeme birleşimleri nedeniyle meydana gelen korozyon.
Çatı izolasyonu ve bakım çalışmaları sırasında iniş iletkenlerinin zarar görmesi.
Topraklama elektrotlarının bulunduğu zeminin özelliklerinde meydana gelen değişiklikler.
Fabrika ve depolarda yapılan yapısal değişikliklerin mevcut yıldırımdan korunma düzenini etkilemesi.
Güneş enerji panelleri ve yeni metal konstrüksiyonların çatıya eklenmesi.
Elektrik dağıtım sistemlerinde aşırı gerilim koruma önlemlerinin yetersiz kalması.
Bu faktörler sistemin ilk kurulumunda sağlanan koruma özelliklerinin zaman içerisinde değişmesine neden olabilir.
Bu nedenle Aydın'da faaliyet gösteren işletmelerin paratoner tesisatlarını yalnızca kurulum aşamasında değil, kullanım süresi boyunca da teknik açıdan takip etmesi gerekir.
Yıldırımdan korunma sistemlerinin periyodik kontrolü, işletmede bulunan tesisatın niteliğine ve mevzuattaki yükümlülüklere göre değerlendirilir.
Aydın'da özellikle aşağıdaki işletmelerin paratoner ve yıldırımdan korunma sistemleri bakımından teknik kontrollerini planlaması önemlidir.
Fabrikalarda bulunan elektrik dağıtım sistemleri, üretim makineleri, otomasyon panoları, PLC sistemleri, motor sürücüleri ve kontrol ekipmanları yıldırım kaynaklı aşırı gerilimlerden etkilenebilir.
Bir fabrikaya yıldırım düşmesi durumunda meydana gelebilecek hasar yalnızca doğrudan yıldırım temasının gerçekleştiği alanla sınırlı kalmayabilir. Yıldırım akımının oluşturduğu elektromanyetik etkiler, uygun olmayan koruma düzenleri nedeniyle tesisin farklı bölümlerindeki elektronik sistemleri de etkileyebilir.
Aydın Organize Sanayi Bölgesi ve çevresindeki üretim işletmelerinde paratoner kontrolü yapılırken şu konular birlikte değerlendirilmelidir:
Dış yıldırımdan korunma sistemi.
Yakalama uçları ve iniş iletkenleri.
Topraklama tesisatı.
Ana eş potansiyel kuşaklama.
Elektrik dağıtım panoları.
Aşırı gerilim koruma sistemleri.
Otomasyon ve haberleşme altyapısı.
Geniş çatı alanlarına sahip depo ve lojistik tesislerinde yıldırımdan korunma sisteminin bütün korunması gereken hacmi kapsaması önemlidir.
Depolarda bulunan metal çatı konstrüksiyonları, raf sistemleri, elektrik tesisatları ve yangın güvenlik altyapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle sonradan yapılan çatı genişletmeleri ve metal konstrüksiyon değişiklikleri, mevcut yıldırımdan korunma sisteminin tasarımını etkileyebilir.
Kuşadası ve Didim gibi turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde oteller, tatil köyleri, alışveriş alanları ve büyük konaklama tesisleri önemli elektriksel altyapılara sahiptir.
Otel işletmelerinde yıldırımdan korunma sistemleri değerlendirilirken yalnızca ana bina değil, tesisin diğer yapı ve kullanım alanları da göz önünde bulundurulmalıdır.
Havuz tesisatları, teknik hacimler, enerji dağıtım odaları, mutfaklar, asansör sistemleri ve elektronik güvenlik altyapıları tesisin risk değerlendirmesine göre ele alınmalıdır.
Güneş enerji santralleri ve çatı tipi GES uygulamalarında yıldırımdan korunma konusu ayrıca önem taşır.
Geniş alanlara yayılan panel sistemleri, metal taşıyıcı konstrüksiyonlar, inverterler, DC kablo hatları ve enerji dağıtım ekipmanları birlikte değerlendirilmelidir.
GES tesislerinde mevcut yıldırımdan korunma sistemi ile panel konstrüksiyonlarının ilişkisi, elektriksel bağlantılar ve aşırı gerilim koruma düzenleri kontrol edilmelidir.
CNS Elektrik tarafından gerçekleştirilen paratoner periyodik kontrol çalışmalarında tesisatın mevcut yapısı ve teknik özellikleri dikkate alınır.
Kontrol işlemi, sistemin bütün bileşenlerini kapsayacak şekilde planlanmalıdır.
Yıldırımdan korunma sisteminin yakalama bölümü, yıldırım akımının karşılanmasını sağlayan temel bileşendir.
Bu bölümde:
Paratoner başlığının fiziksel durumu.
Yakalama uçlarının sağlamlığı.
Montaj bağlantıları.
Çatı üzerindeki konumlandırma.
Korozyon ve mekanik deformasyon.
Koruma hacminin tasarıma uygunluğu.
Çatı üzerinde sonradan eklenen metal yapıların etkisi.
incelenir.
Yakalama sisteminin yalnızca mevcut olması yeterli değildir. Korunması gereken yapının tamamı, sistemin tasarımına uygun şekilde değerlendirilmelidir.
İniş iletkenleri yıldırım akımını yakalama sisteminden topraklama sistemine aktarır.
Aydın'da bulunan fabrika, depo ve ticari yapılarda iniş iletkenlerinin dış ortam koşullarına karşı korunması ve bağlantı bütünlüğünün sağlanması önemlidir.
Kontrol sırasında iletkenlerde kopma, ezilme, kesit kaybı, korozyon ve uygunsuz bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılır.
Ayrıca iletken güzergâhları ve bağlantı düzeni ilgili teknik standartlar kapsamında değerlendirilir.
Test klemensleri, yıldırımdan korunma sisteminin iniş iletkenleri ile topraklama düzeni arasındaki bağlantıların kontrol edilebilmesini sağlar.
Bağlantı noktalarında meydana gelen gevşeme ve korozyon, elektriksel sürekliliği olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle klemenslerin fiziksel durumu, bağlantı sağlamlığı ve ölçüm yapılmasına uygunluğu kontrol edilir.
Yıldırım akımının güvenli şekilde aktarılabilmesi için sistem bileşenleri arasında uygun elektriksel bağlantı bulunmalıdır.
Yakalama uçlarından iniş iletkenlerine, iniş iletkenlerinden topraklama sistemine kadar olan bağlantı düzeni değerlendirilir.
Gerekli görülen noktalarda uygun ölçüm cihazlarıyla süreklilik testleri gerçekleştirilir.
Paratoner tesisatının en önemli değerlendirme aşamalarından biri topraklama sisteminin ölçülmesidir.
Topraklama elektrotlarının durumu ve topraklama sisteminin elektriksel özellikleri, yıldırım akımının toprağa aktarılması bakımından önemlidir.
Topraklama ölçümünde:
Topraklama bağlantıları incelenir.
Elektrotların bağlantı düzeni değerlendirilir.
Uygun ölçüm yöntemi belirlenir.
Ölçüm cihazıyla gerekli testler gerçekleştirilir.
Ölçüm sonuçları teknik kriterlerle karşılaştırılır.
Uygunsuzluklar raporlanır.
Topraklama ölçümünde düşen potansiyel yöntemi gibi uygun yöntemler kullanılabilir. Ölçüm yöntemi, tesisin topraklama düzenine ve mevcut bağlantı koşullarına göre belirlenmelidir.
Burada önemli olan yalnızca düşük bir direnç değeri elde etmek değildir. Ölçümün doğru yöntemle yapılması, sonuçların sistem tasarımı ve ilgili standartlar kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Yıldırım akımının oluşturabileceği potansiyel farkları, tesis içerisindeki metal bölümler arasında tehlikeli atlamalara neden olabilir.
Bu nedenle uygun metal tesisatların ve yapı elemanlarının eş potansiyel kuşaklama düzeniyle ilişkisi incelenmelidir.
Ana eş potansiyel bara, topraklama bağlantıları, metal borular, uygun metal konstrüksiyonlar ve diğer ilgili bağlantılar değerlendirilir.
Paratoner sistemi ile parafudr aynı koruma elemanı değildir.
Dış yıldırımdan korunma sistemi, doğrudan yıldırım etkilerine karşı yapı için uygun bir akım yolu oluştururken parafudrlar elektrik tesisatındaki geçici aşırı gerilimleri sınırlandırmaya yardımcı olur.
Aydın'daki sanayi tesisleri, oteller, üretim işletmeleri ve GES tesislerinde bu iki koruma yaklaşımının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Ana dağıtım panoları, tali panolar, haberleşme hatları ve otomasyon sistemlerinde gerekli aşırı gerilim koruma önlemleri tesisin tasarımına göre incelenmelidir.
İşyerlerinde bulunan paratoner tesisatlarının periyodik kontrolünde temel mevzuat, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir.
25 Nisan 2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin Ek-III bölümünde elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve paratoner tesisatına yönelik periyodik kontrol hükümleri yer almaktadır.
Yönetmeliğin 2.3 numaralı tesisat kontrolleri kapsamında, ilgili standartlarda farklı bir süre belirtilmediği takdirde paratoner tesisatının kontrolü yılda bir kez gerçekleştirilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamalarına göre paratoner tesisatının periyodik kontrolü için elektrik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikerleri ve elektrik yüksek teknikerleri ilgili yetkilendirme şartlarını sağlamaları koşuluyla görev alabilir.
23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle periyodik kontrol süreçlerinde önemli düzenlemeler yapılmıştır.
İşletmelerin paratoner periyodik kontrol hizmeti alırken güncel düzenlemeleri dikkate alması gerekir.
Öne çıkan hususlar şunlardır:
Periyodik kontrollerin yönetmeliğin Ek-III tablolarında belirtilen ekipman ve tesisatlar için yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi.
Periyodik kontrolü yapan kişinin EKİPNET kayıt numarasının raporda bulunması.
İşveren ile yetkili kişi arasında hizmetten en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmesi.
Sözleşmenin taraflarca karşılıklı onaylanması.
Periyodik kontrol sonuçlarının mevzuata uygun şekilde kayıt altına alınması.
Güvenli elektronik imzalı raporların ilgili mevzuat şartlarını sağlaması halinde elektronik ortamda saklanabilmesi.
Ayrıca elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının kontrolünde mevcut tesisat projesinin değerlendirilmesi önem taşır. Proje bulunmaması halinde uygulanacak işlem, yönetmeliğin güncel hükümleri ve ilgili kontrol kriterleri kapsamında ele alınmalıdır.
Aydın'da periyodik kontrol hizmeti alacak işletmelerin yalnızca raporun hazırlanmasına değil, raporu düzenleyen kişinin yetkisine ve İSG-KATİP sözleşme sürecine de dikkat etmesi gerekir.
Paratoner tesisatlarının kontrol süresi, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III kapsamında değerlendirilir.
İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmediği takdirde genel kontrol periyodu bir yıldır.
Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda yıllık kontrol tarihi beklenmeden teknik inceleme yapılması önemlidir:
Yıldırım düşmesi sonucunda sistemin zarar görmesi.
Çatı tadilatı veya yenileme çalışmaları yapılması.
Paratoner başlığının veya iniş iletkenlerinin değiştirilmesi.
Topraklama tesisatında bakım ve onarım gerçekleştirilmesi.
Fabrika veya binada yapısal değişiklik yapılması.
GES paneli veya yeni metal konstrüksiyon montajı gerçekleştirilmesi.
Sistemin güvenliğini etkileyebilecek mekanik hasar oluşması.
Özellikle üretim faaliyetleri kesintisiz devam eden fabrikalarda paratoner kontrolünün diğer elektrik tesisatı kontrolleriyle birlikte planlanması işletme açısından avantaj sağlar.
Paratoner kontrolü tamamlandıktan sonra gerçekleştirilen muayene ve ölçümlerin teknik rapora dönüştürülmesi gerekir.
Periyodik kontrol raporunda tesisatın mevcut durumu, yapılan incelemeler, ölçüm sonuçları ve tespit edilen uygunsuzluklar açık şekilde belirtilmelidir.
Raporlama sürecinde aşağıdaki bilgiler değerlendirilir:
İşletmenin ticari unvanı.
Tesisin açık adresi.
Kontrol edilen paratoner tesisatının tanımı.
Tesisatın mevcut yapısı.
Kontrol tarihi.
Uygulanan kontrol ve ölçüm yöntemleri.
Yakalama uçlarının kontrol sonuçları.
İniş iletkenlerinin kontrol sonuçları.
Topraklama ölçüm değerleri.
Elektriksel süreklilik sonuçları.
Eş potansiyel kuşaklama değerlendirmesi.
Tespit edilen eksiklikler.
Teknik değerlendirme ve düzeltici faaliyet önerileri.
Kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin bilgileri.
EKİPNET kayıt numarası.
İlgili mevzuata uygun imza ve onay bilgileri.
İşletmelerin raporları saklaması ve tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesini takip etmesi gerekir.
CNS Elektrik olarak paratoner kontrol çalışmalarında ölçüm sonuçlarının teknik değerlendirmeyle birlikte raporlanmasını esas alıyoruz.
Aydın'ın farklı ilçelerinde bulunan işletmelerin yıldırımdan korunma sistemleri, tesisin kullanım amacı ve teknik özellikleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.
CNS Elektrik olarak Aydın ve çevresindeki işletmelerin paratoner periyodik kontrolü, topraklama ölçümü ve elektrik tesisatı kontrol ihtiyaçlarına yönelik hizmet sunuyoruz.
Efeler'de bulunan ticari yapılar, iş merkezleri, kamuya hizmet veren işletmeler ve sanayi kuruluşlarında yıldırımdan korunma sistemlerinin teknik kontrolü önemlidir.
Paratoner yakalama uçları, iniş iletkenleri, topraklama bağlantıları ve ilgili elektriksel ölçümler değerlendirilerek periyodik kontrol raporu hazırlanır.
Nazilli ve çevresindeki fabrikalar, üretim tesisleri, depolar ve ticari işletmelerde paratoner sistemlerinin fiziksel ve elektriksel bütünlüğü incelenmelidir.
Özellikle üretim alanlarında bulunan elektrik panoları, motorlar ve otomasyon ekipmanlarının yıldırım kaynaklı aşırı gerilimlere karşı korunması da dikkate alınmalıdır.
Söke'deki sanayi, tarım, depolama ve üretim işletmelerinde yıldırımdan korunma sistemlerinin periyodik kontrolü işletme güvenliği açısından önemlidir.
Yakalama sistemi, iniş iletkenleri ve topraklama tesisatı birlikte değerlendirilerek gerekli teknik ölçümler gerçekleştirilir.
Kuşadası'nda faaliyet gösteren oteller, tatil köyleri, ticari işletmeler ve büyük konaklama tesislerinde yıldırımdan korunma sistemlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.
Özellikle geniş yapı komplekslerinde paratoner sisteminin koruma hacmi, çatı üzerindeki metal yapılar ve tesisin elektriksel altyapısı birlikte incelenmelidir.
Didim'deki oteller, turizm tesisleri, ticari yapılar ve enerji altyapılarında bulunan yıldırımdan korunma sistemleri teknik muayeneden geçirilmelidir.
Dış ortamda bulunan bağlantı elemanlarının fiziksel durumu, korozyon ve topraklama sistemi ölçümleri kontrol kapsamında değerlendirilir.
Germencik'te bulunan sanayi tesisleri, üretim işletmeleri ve enerji tesislerinde paratoner kontrolü, topraklama ölçümü ve yıldırımdan korunma sistemlerinin değerlendirilmesi önemlidir.
Tesisin mevcut elektriksel altyapısı ve koruma düzeni dikkate alınarak gerekli incelemeler gerçekleştirilir.
İncirliova ve çevresindeki ticari işletmeler, depolar ve üretim tesislerinde yıldırımdan korunma sistemlerinin fiziksel durumu ve elektriksel sürekliliği incelenmelidir.
Çine'de bulunan üretim tesisleri, sanayi işletmeleri ve depolarda yıldırımdan korunma sistemlerinin kontrolü, işletme güvenliğinin önemli parçalarından biridir.
CNS Elektrik'in hizmet kapsamı doğrultusunda Bozdoğan, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Kuyucak, Buharkent, Sultanhisar, Yenipazar ve çevresindeki işletmelerin de paratoner ve yıldırımdan korunma sistemi kontrol talepleri değerlendirilebilir.
Paratoner periyodik kontrolü, yalnızca bir ölçüm cihazıyla topraklama değerinin belirlenmesinden ibaret değildir. Sistemin tasarımı, fiziksel bütünlüğü, elektriksel sürekliliği ve ilgili standartlara uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.
CNS Elektrik Mühendislik Periyodik Kontrol olarak kontrol çalışmalarında şu esasları benimsiyoruz:
İlgili mevzuat ve teknik standartların dikkate alınması.
Kontrol kapsamının tesisin özelliklerine göre belirlenmesi.
Yakalama uçlarının ve iniş iletkenlerinin incelenmesi.
Uygun yöntemlerle topraklama ölçümlerinin gerçekleştirilmesi.
Elektriksel bağlantıların ve sürekliliğin değerlendirilmesi.
Tespit edilen uygunsuzlukların teknik olarak açıklanması.
EKİPNET ve İSG-KATİP süreçlerinin güncel mevzuata uygun yürütülmesi.
Periyodik kontrol sonuçlarının raporlanması.
Aydın'da paratoner periyodik kontrolü, yıldırımdan korunma tesisatı muayenesi ve topraklama ölçümü için CNS Elektrik ile iletişime geçerek işletmenizin kontrol planlamasını oluşturabilirsiniz.
CNS ELEKTRİK MÜHENDİSLİK PERİYODİK KONTROL
Telefon: 0530 071 07 77
Web sitesi: cnselektrik.com
Aydın ve çevresinde paratoner kontrolü, yıldırımdan korunma sistemleri, topraklama ölçümü ve elektrik tesisatı periyodik kontrol hizmetleri.
İşyerlerinde bulunan paratoner tesisatları, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III kapsamında periyodik kontrole tabidir. İşverenlerin ilgili mevzuat hükümlerini yerine getirmesi gerekir.
İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmediği takdirde paratoner tesisatının kontrolü yılda bir kez gerçekleştirilir.
İlgili mesleki unvan, eğitim, sınav ve yetkilendirme şartlarını sağlayan elektrik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik teknikerleri ve elektrik yüksek teknikerleri kontrolü gerçekleştirebilir.
Topraklama ölçüm yöntemi, tesisin topraklama düzenine göre belirlenir. Uygun ölçüm cihazlarıyla gerekli testler yapılır ve sonuçlar ilgili teknik kriterler kapsamında değerlendirilir.
Bütün paratoner sistemleri için geçerli tek bir direnç sınırı bulunmaz. Sistem tasarımı, ilgili standartlar ve topraklama düzeni dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.
Evet. Yönetmelik kapsamında hazırlanan periyodik kontrol raporunda kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin EKİPNET kayıt numarası bulunmalıdır.
Yönetmeliğin ilgili hükümleri kapsamında gerçekleştirilen periyodik kontrol hizmetinde işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmeli ve hizmetten en geç bir gün önce karşılıklı onaylanmalıdır.
Paratoner kontrolünün kendi teknik kapsamı bulunur. Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı kontrolleri ayrı kontrol kapsamlarıdır. İşletmenin ihtiyacına göre bu hizmetler birlikte planlanabilir.
Hizmet planlaması kapsamında Efeler, Nazilli, Söke, Kuşadası, Didim, Germencik, İncirliova, Çine ve diğer Aydın ilçelerindeki işletmelerin talepleri değerlendirilebilir.
Evet. Yıldırım düşmesi sonrasında yakalama uçları, iniş iletkenleri, bağlantı noktaları ve topraklama sistemi incelenmelidir. Olayın sistemde oluşturabileceği hasarların belirlenmesi önemlidir.
Tesisatta Faraday kafesi sistemi bulunuyorsa iletken ağ, bağlantılar, iniş iletkenleri ve topraklama sistemi ilgili teknik kriterlere göre değerlendirilir.
Hayır. Paratoner dış yıldırımdan korunma sisteminin bir parçasıdır. Parafudr ise elektrik tesisatındaki geçici aşırı gerilimleri sınırlamak amacıyla kullanılan koruma elemanıdır. Teknik olarak farklı sistemlerdir.