Çeşme’de oteller, restoranlar, atölyeler, teknik servisler, işletmeler, depolar ve çeşitli üretim alanlarında basınçlı hava sistemleri farklı amaçlarla kullanılabilir. Kompresörler pnömatik ekipmanların çalıştırılmasından temizlik uygulamalarına, bakım faaliyetlerinden üretim süreçlerine kadar birçok alanda görev yaparken, basınçlı hava tankları sistem içerisinde üretilen havanın depolanmasını sağlar.
Ancak basınç altında çalışan ekipmanlarda meydana gelebilecek korozyon, bağlantı problemi, emniyet ekipmanı arızası veya gövde hasarı ciddi güvenlik riski oluşturabilir. Bu nedenle Çeşme kompresör ve hava tankı periyodik kontrolü, yalnızca cihazın çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesinden ibaret değildir. Basınçlı sistemin teknik yapısı, ekipmanların güvenlik elemanları ve ilgili kontrol kriterleri birlikte değerlendirilmelidir.
Kompresör havayı sıkıştırarak basınçlı hava üretir. Hava tankı ise bu havayı belirli bir basınç altında depolar.
Sistem içerisinde basınç oluştuğu için ekipmanın güvenli çalışması;
Tankın fiziksel durumu,
Çalışma basıncı,
Emniyet ventili,
Manometre,
Bağlantılar,
Korozyon durumu,
Basınçlı hava tesisatı,
Kompresörün çalışma sistemi
gibi birçok unsurla ilişkilidir.
Özellikle uzun süre kullanılan hava tanklarında iç ve dış korozyon, yoğuşma kaynaklı problemler ve bağlantı noktalarında meydana gelebilecek hasarlar zaman içerisinde ekipmanın güvenliğini etkileyebilir.
Bu nedenle periyodik kontrolün amacı yalnızca mevcut bir arızayı bulmak değil, ekipmanın güvenli kullanım açısından teknik durumunu değerlendirmektir.
Basınçlı hava sistemleri kullanım alanına göre farklı işletmelerde bulunabilir.
Çeşme özelinde şu işletmelerde karşılaşılması mümkündür:
Oto servisleri,
Teknik servisler,
Sanayi ve atölyeler,
Metal işleme işletmeleri,
Bakım-onarım tesisleri,
Üretim alanları,
Depolar,
Otellerin teknik bölümleri,
Ticari işletmeler,
Pnömatik sistem kullanan işletmeler.
Örneğin bir servis işletmesinde hava tankı kompresörle birlikte hava tabancaları ve pnömatik el aletlerinin çalıştırılması için kullanılabilir. Bir otelin teknik alanında ise farklı bakım ve işletme ekipmanlarının ihtiyaç duyduğu basınçlı hava sistemleri bulunabilir.
Dolayısıyla kontrol kapsamı, işletmenin kullandığı ekipmanın gerçek yapısına göre belirlenmelidir.
Bu iki ekipman aynı sistem içerisinde çalışsa da teknik açıdan birbirinden farklı değerlendirilmelidir.
Kompresör, havayı sıkıştırarak basınç oluşturan makinedir.
Hava tankı ise basınçlı havanın depolandığı basınçlı kaptır.
Dolayısıyla hava tankının basınç altında çalışan bir kap olarak değerlendirilmesi ile kompresörün mekanik ve işletme sistemlerinin değerlendirilmesi aynı kontrol yaklaşımı değildir.
Kontrol hizmeti planlanırken işletmede bulunan ekipmanların ayrı ayrı tanımlanması önemlidir.
Hava tankı kontrolünde ekipmanın teknik özelliklerine ve uygulanabilir kontrol kriterlerine göre farklı noktalar değerlendirilir.
Tankın dış yüzeyi, bağlantıları ve görülebilen bölümleri incelenir.
Özellikle;
Korozyon,
Darbe,
Deformasyon,
Kaynak bölgelerinde görülebilen uygunsuzluklar,
Bağlantı noktaları,
Flanş ve bağlantı elemanları
değerlendirilebilir.
Dışarıdan sağlam görünen bir tankın iç yüzeyinde de korozyon oluşabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle kontrol yöntemi yalnızca yüzeysel gözlemle sınırlı tutulmamalıdır.
Hava tankındaki basıncın izlenmesini sağlayan manometrenin uygunluğu ve çalışabilirliği değerlendirilir.
Basınç göstergesinin okunabilir olması ve sistemin çalışma koşullarını doğru şekilde takip etmeye imkan vermesi önemlidir.
Basınçlı kaplarda güvenlik açısından kritik elemanlardan biri emniyet ventilidir.
Emniyet ventili, sistem basıncının belirlenen sınırların üzerine çıkması durumunda koruma sağlayan ekipmanlardan biridir.
Kontrol sırasında ventilin uygunluğu, bağlantısı ve ilgili teknik kriterler değerlendirilir.
Basınçlı hava üretiminde havanın içerisindeki nem nedeniyle tank içerisinde yoğuşma oluşabilir.
Bu nedenle hava tanklarında drenaj sisteminin durumu önemlidir.
Tank içerisindeki yoğuşma suyunun uzun süre uzaklaştırılmaması korozyon riskini artırabilir.
Özellikle nemli çalışma ortamlarında bu konu daha fazla önem kazanabilir.
Tank ile kompresör arasındaki bağlantılar ve basınçlı hava hattının ekipmanla ilişkili bölümleri de sistemin güvenli çalışması açısından değerlendirilir.
Gevşek, hasarlı veya uygunsuz bağlantılar basınçlı hava kaçaklarına ve ekipmanın çalışma güvenliğinin bozulmasına neden olabilir.
Kompresörün kontrol kapsamı ekipmanın tipine ve yapısına göre değişebilir.
Genel teknik değerlendirmede;
Kompresör gövdesi,
Basınç göstergeleri,
Basınç anahtarı,
Emniyet ekipmanları,
Hava bağlantıları,
Valfler,
Motor ve tahrik sistemi,
Kayış-kasnak sistemi bulunan modellerde ilgili mekanik elemanlar,
Titreşim,
Yağ kaçakları,
Hava kaçakları,
Elektrik bağlantıları
gibi unsurlar dikkate alınabilir.
Kompresörün üretici tarafından belirtilen çalışma şartları ve teknik verileri de değerlendirmede önem taşır.
Basınçlı ekipmanların kontrolünde uygulanacak yöntem ekipmanın türüne, teknik özelliklerine, geçmişine ve ilgili mevzuat ile standartlara göre belirlenmelidir.
Her ekipmana aynı test yöntemi uygulanması doğru değildir.
Özellikle basınçlı kaplarda test koşulları belirlenirken;
Tasarım basıncı,
İşletme basıncı,
Ekipmanın üretim bilgileri,
Önceki kontrol kayıtları,
Ekipmanın yaşı ve durumu,
Üretici bilgileri,
Uygulanabilir teknik kriterler
dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle “her hava tankına aynı basınçla test yapılır” şeklinde genel bir yaklaşım teknik olarak doğru değildir.
Hava tanklarının içerisinde nem oluşması, uzun vadede korozyon riskini artırabilir.
Özellikle tankın drenajının düzenli yapılmadığı sistemlerde su birikmesi meydana gelebilir.
Korozyon;
Tank cidarında incelmeye,
Lokal hasara,
Malzeme dayanımının azalmasına,
Bağlantı noktalarında zayıflamaya
neden olabilir.
Bu nedenle hava tankının yalnızca dış görünüşünün kontrol edilmesi yeterli değildir. Kontrol yönteminin ekipmanın teknik özelliklerine uygun olarak belirlenmesi gerekir.
Çeşme'deki konaklama tesislerinde çok sayıda teknik sistem aynı anda çalışabilir. Otellerin teknik bölümlerinde kompresör ve basınçlı hava ekipmanları bulunması halinde bu ekipmanların envantere dahil edilmesi gerekir.
Özellikle sezon öncesinde yapılan teknik hazırlıklarda;
Kompresör,
Hava tankı,
Jeneratör,
Elektrik tesisatı,
Topraklama,
Paratoner,
Kompanzasyon,
Kazan ve diğer basınçlı ekipmanlar
birbirinden bağımsız şekilde değerlendirilmelidir.
Burada önemli ayrım şudur: sezon öncesi teknik kontrol, işletmenin genel teknik hazırlığıdır; periyodik kontrol ise ilgili ekipmanın teknik uygunluğunun belirlenen kriterlere göre değerlendirilmesidir.
Bu iki hizmet aynı kavram değildir.
Sanayi ve atölyelerde kompresörler çoğu zaman yoğun çalışma koşullarında kullanılır.
Pnömatik tabancalar, hava ile çalışan el aletleri, boya ekipmanları ve çeşitli makine sistemleri basınçlı hava ihtiyacı oluşturabilir.
Yoğun kullanım;
Kompresörün daha sık devreye girmesine,
Tankın daha sık basınçlanmasına,
Bağlantıların titreşime maruz kalmasına,
Hava kaçaklarının artmasına
neden olabilir.
Bu nedenle işletmenin gerçek çalışma şartları kontrol planlamasında dikkate alınmalıdır.
Kompresörün yağının değiştirilmesi, filtrelerinin yenilenmesi veya mekanik parçalarının bakımdan geçirilmesi bakım faaliyetidir.
Periyodik kontrol ise ekipmanın belirlenen teknik kriterler açısından uygunluğunun değerlendirilmesidir.
Örneğin bir kompresörün yağı yeni değiştirilmiş olabilir. Ancak hava tankında korozyon veya emniyet ekipmanında uygunsuzluk bulunuyorsa bakım yapılmış olması periyodik kontrol açısından tek başına yeterli değildir.
Bu nedenle bakım ve periyodik kontrol birbirinin alternatifi değildir.
Kontrol tamamlandığında yapılan teknik incelemenin kayıt altına alınması işletme açısından önemlidir.
Rapor kapsamında ekipmanın;
Marka ve modeli,
Seri numarası,
Kapasitesi,
Çalışma basıncı,
Teknik özellikleri,
Kontrol tarihi,
Kontrol yöntemi,
Yapılan muayene ve testler,
Tespit edilen uygunsuzluklar,
Teknik değerlendirme
gibi bilgileri yer alabilir.
Raporun kapsamı kullanılan ekipmana ve gerçekleştirilen kontrolün niteliğine göre değişir.
Kontrol sırasında güvenliği etkileyebilecek bir problem tespit edilmesi halinde uygunsuzluğun niteliği raporlanmalıdır.
Örneğin;
Emniyet ventilinin uygun olmaması,
Manometre problemi,
Aşırı korozyon,
Tankta deformasyon,
Bağlantı problemi,
Basınçlı hava hattında uygunsuzluk
gibi bulgular tespit edilebilir.
Gerekli bakım, onarım veya düzeltici faaliyet gerçekleştirilmeden ekipmanın güvenli kullanıma devam edip etmeyeceği, tespit edilen uygunsuzluğun niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Kompresör ve hava tankı kontrolü için tek bir standart fiyat bulunmaz.
Fiyatı etkileyebilecek unsurlar arasında;
Ekipman sayısı,
Hava tankının kapasitesi,
Çalışma basıncı,
Kompresör tipi,
Ekipmanın bulunduğu tesis,
Kontrol kapsamı,
Gerekli test ve muayeneler,
Ekipmanların birbirinden uzaklığı
yer alabilir.
Bir işletmede tek bir küçük hava tankı ile çok sayıda basınçlı ekipmanın bulunduğu teknik tesis aynı çalışma kapsamına sahip değildir.
Bu nedenle teklif alınırken ekipmanın marka, model, kapasite ve basınç bilgilerinin paylaşılması daha sağlıklı sonuç verir.
Kontrol sürecinin daha düzenli ilerlemesi için işletmenin mümkün olduğunca ekipman bilgilerini hazırlaması yararlı olur.
Özellikle;
Hava tankı etiketi,
Kompresör bilgileri,
Seri numaraları,
Teknik dokümanlar,
Önceki kontrol raporları,
Bakım kayıtları,
Ekipmanın kullanım alanı,
Basınç ve kapasite bilgileri
hazır bulundurulabilir.
Birden fazla ekipmanın bulunduğu tesislerde ekipman envanteri hazırlanması kontrol sürecini önemli ölçüde kolaylaştırır.
Kompresör ve hava tankı sistemlerinde güvenlik, tek bir parçanın sağlam olmasına bağlı değildir.
Kompresörün çalışma sistemi, hava tankının fiziksel durumu, emniyet ekipmanları, basınç göstergeleri ve bağlantılar birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle yüksek kullanım yoğunluğuna sahip işletmelerde ekipmanın geçmiş kontrol kayıtlarının tutulması, bakım faaliyetlerinin izlenmesi ve tespit edilen uygunsuzlukların kapatılması teknik yönetim açısından önem taşır.
Çeşme’de faaliyet gösteren otel, restoran, atölye, teknik servis, depo veya üretim işletmelerinde basınçlı hava sistemi bulunuyorsa, kullanılmakta olan ekipmanın türü ve teknik özellikleri belirlenerek uygun kontrol kapsamı oluşturulmalıdır.
Çeşme kompresör periyodik kontrolü nedir?
Kompresörün ve sistemle ilişkili güvenlik unsurlarının teknik açıdan değerlendirilmesine yönelik kontrol sürecidir.
Hava tankı periyodik kontrolü neden önemlidir?
Hava tankı basınç altında çalışan bir ekipman olduğu için korozyon, deformasyon ve emniyet ekipmanlarındaki problemler açısından teknik olarak değerlendirilmesi önemlidir.
Kompresör ve hava tankı aynı kontrol kapsamında mı değerlendirilir?
Aynı basınçlı hava sisteminin parçaları olabilirler ancak teknik olarak farklı ekipmanlardır. Kontrol kapsamı ekipmanların özelliklerine göre belirlenmelidir.
Hava tankında emniyet ventili neden önemlidir?
Emniyet ventili, basıncın güvenli sınırların üzerine çıkması durumunda koruma sağlayan kritik güvenlik elemanlarından biridir.
Hava tankında korozyon neden tehlikelidir?
Korozyon zaman içerisinde malzeme kaybına ve cidar dayanımının azalmasına yol açabilir. Bu nedenle tankın korozyon durumu teknik olarak değerlendirilmelidir.
Kompresör bakımı ile periyodik kontrol aynı mıdır?
Hayır. Bakım ekipmanın çalışabilirliğini korumaya yönelik işlemleri, periyodik kontrol ise teknik uygunluğun değerlendirilmesini ifade eder.
Çeşme hava tankı kontrol raporu verilir mi?
Gerçekleştirilen kontrolün niteliğine ve ilgili uygulamaya bağlı olarak teknik raporlama yapılır; raporda ekipmanın kimliği, kontrol bulguları, testler ve teknik değerlendirme yer alabilir.