Selçuk'ta yüksek elektrik gücüne ihtiyaç duyan fabrikalar, oteller, üretim tesisleri, tarımsal işletmeler, ticari yapılar ve çeşitli sanayi kuruluşlarında trafo ve trafo merkezleri kullanılmaktadır. İşletmenin elektrik enerjisinin sürekliliği açısından kritik bir ekipman olan trafoda meydana gelebilecek arızalar yalnızca elektrik kesintisine değil, üretim kaybına, ekipman hasarına ve işletme güvenliği açısından ciddi problemlere de yol açabilir.
Bu nedenle trafo bulunan işletmelerde yalnızca arıza meydana geldiğinde müdahale edilmesi yerine, trafonun çalışma durumunun düzenli olarak izlenmesi, gerekli bakım işlemlerinin gerçekleştirilmesi, uygun ölçüm ve testlerin yapılması ve ilgili mevzuat kapsamında gerekli periyodik kontrollerin yürütülmesi önemlidir.
CNS Elektrik Mühendislik Periyodik Kontrol, Selçuk ve çevresindeki işletmeler için trafo arıza, bakım, ölçüm, test ve periyodik kontrol süreçlerinde teknik hizmet sunmaktadır.
Selçuk merkez, Belevi, Pamucak, Şirince ve çevresindeki işletmelerde bulunan trafo sistemlerinin ihtiyaçlarına göre kontrol ve bakım kapsamı belirlenebilir.
Trafo arızaları farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bir trafonun arıza vermesi halinde doğrudan parça değiştirmek yerine öncelikle arızanın kaynağının belirlenmesi gerekir.
Trafo arızalarında;
Aşırı ısınma,
İzolasyon problemleri,
Yağ seviyesindeki problemler,
Yağ kaçakları,
Kablo bağlantı sorunları,
Buşing problemleri,
Koruma sistemlerinin devreye girmesi,
Aşırı yük,
Kısa devre,
Harmonik yükler,
Soğutma problemleri,
Gevşek bağlantılar
gibi farklı nedenler araştırılabilir.
Özellikle işletmenin tamamını besleyen bir trafoda meydana gelen arıza, üretim ve operasyonun durmasına neden olabileceğinden arıza tespitinin sistematik şekilde yapılması gerekir.
Trafo arızasında ilk amaç trafonun tekrar enerjilendirilmesi değil, arıza nedeninin güvenli şekilde belirlenmesidir.
Arızanın türüne göre trafonun elektriksel ve fiziksel durumu incelenebilir.
Gerekli durumlarda;
Trafo bağlantıları,
Koruma elemanları,
Kablo bağlantıları,
İzolasyon durumu,
Topraklama bağlantıları,
Sıcaklık durumu,
Yağ seviyesi,
Yağ sızıntıları,
Buşingler,
Trafo merkezi ekipmanları
değerlendirilir.
Arızanın niteliğine göre daha kapsamlı elektriksel testlerin uygulanması gerekebilir.
Trafo bakımı, trafonun güvenli ve sağlıklı şekilde çalışmasının sürdürülmesine yönelik önemli çalışmalardan biridir.
Bakımın kapsamı trafonun tipine, yaşına, kullanım koşullarına, üretici bilgilerine ve mevcut durumuna göre değişebilir.
Yağlı tip trafolarda yağ durumu ve sızdırmazlık gibi konuların yanında bağlantılar ve diğer yardımcı ekipmanlar değerlendirilirken, kuru tip trafolarda farklı bakım ihtiyaçları bulunabilir.
Trafo bakımında özellikle işletmenin geçmiş bakım kayıtları ve daha önce yapılan testler dikkate alınmalıdır.
Yağlı trafolarda trafo yağı hem yalıtım hem de ısı transferi açısından önemli bir role sahiptir.
Bu nedenle yağlı trafolarda yağın durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Trafo yağında yapılabilecek testler, trafonun durumuna ve bakım planına göre değişebilir.
Gerekli görüldüğünde;
Yağ numunesi alınması,
İzolasyon özelliklerinin değerlendirilmesi,
Yağ içerisindeki nemin incelenmesi,
Dielektrik dayanım testleri,
Yağ içerisindeki bozulma belirtilerinin değerlendirilmesi
gibi çalışmalar yapılabilir.
Her yağlı trafoda bütün testlerin aynı anda yapılması gerektiği şeklinde standart bir yaklaşım bulunmaz. Test kapsamı trafonun teknik özellikleri ve bakım ihtiyacına göre belirlenmelidir.
Kuru tip trafolarda yağ bulunmadığından bakım yaklaşımı yağlı trafolardan farklıdır.
Sargıların durumu, bağlantılar, izolasyon, soğutma ve trafonun bulunduğu ortamın şartları önem taşır.
Özellikle tozlu ortamlarda çalışan kuru tip trafolarda yüzeylerde biriken kir ve toz, soğutma ve izolasyon koşullarını olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle trafonun bulunduğu ortamın temizliği ve havalandırması da bakım planında dikkate alınmalıdır.
Trafo sisteminin teknik durumunun değerlendirilmesinde farklı elektriksel ölçüm ve test yöntemlerinden yararlanılabilir.
Uygulanacak ölçüm ve testler trafonun tipine, kapasitesine, işletme gerilimine, geçmişine ve kontrol amacına göre belirlenmelidir.
Trafo sisteminde ayrıca trafo merkezinin topraklama sistemi ve ilgili elektrik tesisatı da değerlendirilmelidir.
Özellikle OG sistemlerde ölçüm ve testlerin yetkili teknik personel tarafından, uygun test cihazları kullanılarak gerçekleştirilmesi gerekir.
Trafo izolasyonunun durumu elektriksel güvenlik açısından önemli konulardan biridir.
İzolasyon direnci testi, uygun test cihazları kullanılarak trafonun belirli noktaları arasında uygulanabilir.
Bu testten elde edilen değerlerin tek başına yorumlanması yerine trafonun;
Yaşı,
Tipi,
Geçmiş test sonuçları,
Çalışma koşulları,
Üretici değerleri,
Ortam koşulları
ile birlikte değerlendirilmesi daha doğru sonuç verir.
Özellikle önceki test sonuçları mevcutsa zaman içerisindeki değişimin takip edilmesi daha anlamlı bir teknik değerlendirme sağlayabilir.
Trafo bakım ve testlerinde sargı direnci ölçümü de uygulanabilecek testlerden biridir.
Sargı direnci değerlerinde fazlar arasında veya geçmiş ölçümlere göre ortaya çıkan anormal farklılıklar, bağlantılar veya sargılarla ilgili daha ayrıntılı inceleme ihtiyacını gösterebilir.
Test sonuçları trafonun teknik özellikleri ve üretici kriterleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Trafo merkezlerinde topraklama sistemi kritik güvenlik unsurlarından biridir.
Trafo gövdesi, metal aksamlar, OG hücreleri ve ilgili ekipmanların topraklama bağlantılarının uygun şekilde oluşturulması ve sürekliliğinin korunması gerekir.
Topraklama sisteminin durumu yalnızca görsel olarak değerlendirilmemelidir.
Uygun ölçüm yöntemleri kullanılarak topraklama sisteminin teknik durumu değerlendirilmelidir.
Selçuk'ta trafo bulunan işletmelerde trafo kontrolü yapılırken topraklama sistemi de işletmenin genel elektrik güvenliği kapsamında ayrıca ele alınabilir.
Trafo merkezlerinde bağlantı noktalarında meydana gelen aşırı ısınmalar normal gözle her zaman fark edilemeyebilir.
Termal kamera ile yapılan kontroller, farklı sıcaklık seviyelerinin tespit edilmesine yardımcı olabilir.
Özellikle;
Kablo bağlantıları,
Bara bağlantıları,
Şalter bağlantıları,
Hücre bağlantıları,
Trafo bağlantıları,
Pano ekipmanları
gibi noktalarda sıcaklık farklılıkları incelenebilir.
Termal kamera ölçümü tek başına bütün trafo testlerinin yerine geçmez. Ancak bakım ve arıza tespitinde destekleyici bir yöntem olarak oldukça faydalı olabilir.
Trafo üzerinde uygulanabilecek testler trafonun tipine ve kontrol amacına göre farklılık gösterir.
İşletmenin ihtiyacına göre değerlendirilebilecek testlerden bazıları;
İzolasyon direnci testi,
Sargı direnci ölçümü,
Topraklama ölçümü,
Faz ve bağlantı kontrolleri,
Termal kamera incelemesi,
Trafo yağı testleri,
Koruma sistemi kontrolleri
olabilir.
Her testin uygulanabilirliği ve yöntemi ilgili ekipmanın teknik özelliklerine göre belirlenmelidir.
Bu nedenle “her trafoda aynı test paketi uygulanır” yaklaşımı doğru değildir.
Orta gerilim seviyesinde çalışan trafoların bulunduğu işletmelerde trafo ile birlikte OG hücreleri, koruma sistemleri ve trafo merkezinin diğer bileşenleri de değerlendirilmelidir.
Bir trafo merkezinde yalnızca trafonun kendisine bakılması, sistemin tamamının kontrol edildiği anlamına gelmez.
OG hücrelerinin durumu, bağlantılar, koruma elemanları, topraklama sistemi ve işletmenin mevcut çalışma koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Trafo ve elektrik tesislerinin periyodik kontrolü, işyerindeki elektrik tesisatının güvenli kullanımının değerlendirilmesi açısından önem taşır.
Güncel mevzuat kapsamında EK-III'te yer alan elektrik tesisatları ve ilgili elektriksel tesisler için periyodik kontrol hükümleri bulunmaktadır.
Elektrik tesisatları, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisleri, jeneratör, akümülatör, transformatör ve benzeri elektrik tesislerinin ilgili kapsam dahilinde kontrolü yetkilendirilmiş kişiler tarafından yapılabilir.
Kontrolün kapsamı ekipmanın niteliğine ve ilgili mevzuat/standartlara göre belirlenmelidir.
Hayır.
Trafoya bakım yapılmış olması ile mevzuat kapsamında gerekli periyodik kontrolün gerçekleştirilmesi aynı işlem değildir.
Örneğin;
Trafo temizliği yapılması,
Bağlantıların sıkılması,
Yağ kontrolü,
Arızalı parçanın değiştirilmesi
bakım faaliyetleri olabilir.
Bunlar, gerekli durumlarda periyodik kontrol ve raporlama sürecinden ayrı değerlendirilmelidir.
İşletmelerin bakım kayıtlarını ve periyodik kontrol raporlarını birbirinden ayrı şekilde takip etmesi önemlidir.
Periyodik kontrol hizmetlerinde güncel mevzuat kapsamında İSG-KATİP süreci önem taşımaktadır.
23 Aralık 2025 tarihli düzenlemelerle periyodik kontrole tabi ekipmanların kapsamı ve yetkilendirme/İSG-KATİP süreçlerine ilişkin hükümler güncellenmiştir.
Periyodik kontrol hizmeti alınırken yalnızca raporun hazırlanmasına değil, kontrolü gerçekleştiren kişinin ilgili yetkisine ve mevzuata uygun sözleşme sürecine de dikkat edilmelidir.
Bu nedenle işletmenin elinde yalnızca bir bakım formunun bulunması, bunu otomatik olarak geçerli bir periyodik kontrol raporu haline getirmez.
OG seviyesinde elektrik kullanan işletmelerde trafo merkezinin işletilmesi ve elektrik sisteminin güvenli şekilde yönetilmesi ayrı bir teknik sorumluluk alanıdır.
İşletmenin elektrik altyapısının büyüklüğü ve bağlantı şekline göre YG/OG işletme sorumluluğu ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
İşletme sorumluluğu, trafoya yalnızca arıza olduğunda müdahale edilmesinden farklı bir çalışma sistemidir.
Bu nedenle trafo bulunan işletmelerde periyodik bakım, ölçüm, test, kontrol ve gerekli işletme sorumluluğu süreçleri birlikte değerlendirilmelidir.
İşletmeler bazı belirtileri arıza meydana gelmeden önce fark edebilir.
Örneğin;
Trafodan normalden farklı ses gelmesi,
Aşırı ısınma,
Yağ kaçağı,
Yanık kokusu,
Koruma sistemlerinin açması,
Gerilim problemleri,
Tekrarlayan sigorta veya koruma açmaları,
Kablo bağlantılarında ısınma,
Trafo çevresinde anormal durumlar
teknik inceleme gerektirebilir.
Bu belirtilerden biri görüldüğünde trafonun çalışmaya devam etmesi “sorun yok” anlamına gelmez.
Özellikle tekrarlayan açmalar veya aşırı ısınma gibi durumlarda arızanın kaynağının belirlenmesi gerekir.
Fabrikalarda trafo, üretimin elektrik altyapısının merkezinde yer alabilir.
Trafo arızası nedeniyle üretim hattının durması ciddi operasyonel kayıplara neden olabilir.
Bu nedenle üretim tesislerinde trafo bakımının yalnızca arıza sonrası yapılması yerine planlı bakım ve kontrol yaklaşımı uygulanması daha doğru bir işletme yönetimi sağlar.
Üretim tesisinin yük yapısı değiştiğinde de trafonun çalışma koşullarının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Selçuk ve Pamucak bölgesindeki büyük otellerin elektrik yükleri sezon içerisinde önemli ölçüde değişebilir.
Klima sistemleri, pompalar, hidroforlar, mutfak ekipmanları, soğutma sistemleri, asansörler ve diğer elektrikli yükler trafo üzerinde farklı çalışma koşulları oluşturabilir.
Bu nedenle otellerde trafo bakım ve kontrollerinin işletmenin sezon planlamasıyla birlikte ele alınması faydalı olabilir.
CNS Elektrik Mühendislik Periyodik Kontrol olarak Selçuk ve çevresindeki işletmelerin trafo sistemlerinde;
arıza tespiti, bakım, ölçüm, elektriksel testler, topraklama kontrolü, termal kamera incelemesi ve ilgili periyodik kontrol süreçleri
için hizmet sunulmaktadır.
Selçuk merkez, Belevi, Pamucak, Şirince ve çevresindeki işletmelerde bulunan yağlı veya kuru tip trafolar için ihtiyaç duyulan çalışma kapsamı, trafonun teknik özellikleri ve mevcut durumu dikkate alınarak belirlenebilir.
Trafo arızası, aşırı ısınma, yağ kaçağı, koruma açması, bağlantı problemi, ölçüm ihtiyacı veya planlı bakım ihtiyacı bulunan işletmeler teknik değerlendirme için CNS ile iletişime geçebilir.
CNS Elektrik Mühendislik Periyodik Kontrol
0530 071 07 77