Elektrik tesislerinde güvenliğin temel unsurlarından biri topraklama sistemidir. Fabrikalarda, üretim tesislerinde, depolarda, atölyelerde, ticari binalarda ve diğer işyerlerinde elektrik sisteminin yapısına uygun bir topraklama tesisinin bulunması ve bu tesisin teknik açıdan kontrol edilmesi gerekir.
Uşak topraklama ölçümü, yalnızca topraklama direncinin bir cihazla ölçülüp tek bir değer yazılması şeklinde değerlendirilmemelidir. İşletmenin topraklama yapısı, elektrik tesisatının özellikleri, kullanılan sistemler ve ilgili teknik kriterler birlikte ele alınmalıdır.
Uşak’ta özellikle tekstil, deri, seramik, makine, gıda ve farklı üretim faaliyetlerinin bulunduğu işletmelerde elektrik tesisleri yüksek sayıda makine ve ekipmanı besleyebilir. Bu nedenle topraklama sisteminin durumu, işletmenin genel elektrik güvenliği içerisinde değerlendirilmelidir.
Topraklama sisteminin temel amacı, elektriksel bir hata veya kaçak durumunda oluşabilecek tehlikelerin azaltılmasına yardımcı olmaktır.
Bir elektrik tesisinde izolasyon hatası meydana geldiğinde hata akımının güvenli bir yoldan uzaklaştırılması ve koruma düzenlerinin görevini yerine getirebilmesi açısından topraklama sistemi önem taşır.
Ancak topraklama sisteminin var olması tek başına yeterli değildir.
Sistemin;
tesisin elektrik yapısına uygun olması,
bağlantılarının uygun durumda bulunması,
ilgili teknik kriterleri karşılaması,
ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesi,
gerekli durumlarda sürekliliğinin kontrol edilmesi
gibi hususlar önemlidir.
Bu nedenle Uşak topraklama ölçümü yapılırken işletmenin gerçek elektrik sistemi dikkate alınmalıdır.
Fabrikalarda çok sayıda elektrikli makine, motor, pano ve yardımcı sistem aynı elektrik altyapısından beslenebilir.
Özellikle Uşak’taki tekstil ve üretim tesislerinde makine parkının geniş olması nedeniyle topraklama sisteminin kapsamlı değerlendirilmesi önem kazanabilir.
Bir fabrikada;
ana pano → tali panolar → makine panoları → motorlar → üretim makineleri
şeklinde geniş bir elektrik dağıtım yapısı bulunabilir.
Bunun yanında jeneratör, trafo ve kompanzasyon sistemi gibi ekipmanlar da elektrik altyapısının bir parçası olabilir.
Topraklama ölçümü planlanırken tesisin bu yapısı göz önünde bulundurulmalıdır.
Tekstil tesislerinde çok sayıda elektrik motoru ve üretim makinesi bulunabilir.
İplik, dokuma, örme, boya ve farklı üretim bölümlerinde kullanılan makinelerin elektriksel güvenliği açısından topraklama sistemi önemli bir bileşendir.
Makine değişiklikleri, yeni hatların eklenmesi veya elektrik panolarında yapılan revizyonlar sonrasında tesisin mevcut topraklama yapısının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle tekstil fabrikalarında topraklama ölçümü, yalnızca yılda bir yapılacak rutin bir işlem olarak değil, tesisin elektrik altyapısının sürekliliği içerisinde ele alınmalıdır.
Topraklama ölçümü ile elektrik tesisatının tamamının kontrol edilmesi aynı işlem değildir.
Topraklama ölçümü belirli elektriksel değerlerin tespit edilmesini ve değerlendirilmesini içerirken, elektrik tesisatı kontrolü daha geniş bir kapsamda ele alınabilir.
Elektrik tesisatının yapısına göre;
panolar,
koruma düzenleri,
iletkenler,
bağlantılar,
devreler,
kaçak akım koruma düzenleri,
topraklama sistemi
birlikte değerlendirilebilir.
Bu nedenle işletme yalnızca “topraklama ölçümü” ihtiyacı olduğunu düşünüyorsa bile, tesisin mevcut durumuna göre daha kapsamlı bir elektrik kontrolüne ihtiyaç olup olmadığı değerlendirilmelidir.
İşletmenin yapısına göre farklı topraklama sistemleri bulunabilir.
Örneğin;
bina topraklama tesisleri,
elektrik pano topraklamaları,
makine gövde topraklamaları,
trafo topraklama sistemleri,
jeneratörle ilişkili topraklama düzenleri,
diğer elektriksel ekipmanların topraklama bağlantıları
kontrol kapsamına göre değerlendirilebilir.
Burada bütün işletmeler için aynı ölçüm noktalarının kullanılması doğru değildir. Ölçüm planı tesisin elektriksel yapısına göre belirlenmelidir.
Topraklama ölçümünde kullanılacak yöntem tesisin yapısına ve ölçülecek sisteme göre belirlenir.
Sahada uygun ölçüm cihazları kullanılarak gerekli ölçümler gerçekleştirilir. Ölçüm sonucunun anlamlı olabilmesi için ölçüm noktasının, sistemin yapısının ve ölçüm yönteminin doğru belirlenmesi gerekir.
Bu nedenle profesyonel bir topraklama ölçümünde yalnızca cihaz ekranındaki değerin okunması yeterli değildir.
Ölçümün;
doğru noktada + uygun yöntemle + uygun cihazla + teknik kriterlere göre değerlendirilmesi
gerekir.
Uşak’ta işletmeler tarafından sık aranan konulardan biri topraklama ölçüm raporudur.
Ölçüm sonucunda hazırlanan raporda yapılan çalışmanın ve elde edilen sonuçların anlaşılabilir şekilde kayıt altına alınması gerekir.
Raporun kapsamı yapılan çalışmaya göre değişmekle birlikte ölçüm yapılan tesis veya işletmeye ilişkin tanımlayıcı bilgiler, ölçüm tarihi, ölçüm yöntemi, ölçüm noktaları, elde edilen değerler ve teknik değerlendirmeler gibi bilgiler bulunabilir.
İşletme açısından raporun amacı yalnızca dosyada bir belge bulundurmak değildir. Yapılan ölçümün neyi gösterdiğinin ve hangi tesis bölümünün değerlendirildiğinin anlaşılabilmesidir.
Bu iki kavramın birbirine karıştırılması oldukça yaygındır.
Topraklama ölçüm raporu, yapılan topraklama ölçümünün sonuçlarını belgeleyen teknik dokümandır.
Elektrik tesisatı periyodik kontrol raporu ise daha geniş bir kontrol kapsamında hazırlanabilir ve yalnızca topraklama değerlerinin ölçülmesinden ibaret olmayabilir.
İşletmenin ihtiyacına göre sadece topraklama ölçümü yapılabileceği gibi, elektrik tesisatının daha kapsamlı şekilde kontrol edilmesi de gerekebilir.
Bu nedenle hizmet talep edilirken hangi raporun istendiğinin açık şekilde belirtilmesi önemlidir.
Yıldırımdan korunma sistemleri ile topraklama sistemi arasında teknik bir ilişki bulunabilir.
Bir yapıda paratoner veya başka bir yıldırımdan korunma sistemi mevcutsa sistemin kendi teknik yapısı içerisinde değerlendirilmesi gerekir.
Uşak paratoner ölçümü ile genel bina topraklama ölçümünün aynı işlem olduğu düşünülmemelidir.
Paratoner sisteminin kontrolünde yıldırımdan korunma sisteminin yapısı ve ilgili teknik kriterler dikkate alınırken, bina elektrik tesisinin topraklama sistemi ayrıca değerlendirilebilir.
Sanayi tesislerinde trafo bulunması halinde topraklama sistemi daha geniş bir elektrik altyapısının parçası haline gelebilir.
Trafo tesislerinde farklı topraklama bağlantıları bulunabileceğinden ölçüm ve kontrol çalışmasının tesisin teknik yapısına göre planlanması gerekir.
Özellikle yüksek elektrik gücü kullanan fabrikalarda;
trafo,
ana dağıtım panosu,
jeneratör,
kompanzasyon,
makine grupları
gibi sistemlerin elektriksel yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Jeneratör bulunan işletmelerde jeneratörün elektrik tesisine bağlantısı ve topraklama düzeni ayrıca önem taşır.
Jeneratör sisteminin bakımının yapılmış olması, topraklama sisteminin uygunluğunun ayrıca değerlendirilmesine engel değildir.
İşletmenin elektrik sistemine göre jeneratör topraklama bağlantılarının ve ilgili elektriksel güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi gerekebilir.
Kompanzasyon panoları da elektrik tesisinin diğer panoları gibi uygun topraklama ve koruma düzenleri açısından değerlendirilmelidir.
Ancak burada kompanzasyon kontrolü ile topraklama ölçümünün farklı çalışmalar olduğu unutulmamalıdır.
Uşak kompanzasyon kontrolü sistemin çalışma durumuna yönelik ayrı teknik değerlendirmeler içerebilir.
Topraklama ölçümü ise topraklama tesisinin elektriksel özelliklerinin değerlendirilmesine yöneliktir.
İşletmenin ihtiyacına göre bu çalışmalar aynı saha organizasyonunda gerçekleştirilebilir.
Topraklama ölçümü yalnızca fabrikalara özgü değildir.
İşyerinin elektrik tesisinin yapısına göre;
depolar,
atölyeler,
mağazalar,
restoranlar,
oteller,
ticari binalar,
üretim tesisleri,
teknik servisler
gibi farklı işletmelerde de topraklama sisteminin değerlendirilmesi gerekebilir.
Ancak her işletmenin elektrik altyapısı farklı olduğundan kontrol kapsamının yerinde belirlenmesi gerekir.
Topraklama ölçümünün zamanı işletmenin tabi olduğu mevzuat, kontrol kapsamı, tesisin özellikleri ve ilgili teknik kriterlere göre değerlendirilmelidir.
Bunun yanında tesis üzerinde önemli değişiklikler yapılması da topraklama sisteminin yeniden değerlendirilmesini gündeme getirebilir.
Örneğin;
yeni üretim makinelerinin kurulması,
elektrik panosunun değiştirilmesi,
yeni elektrik hatlarının çekilmesi,
trafo sisteminin yenilenmesi,
jeneratör eklenmesi,
bina veya üretim alanının genişletilmesi
gibi değişikliklerden sonra mevcut topraklama düzeninin yeni yapıya uygunluğu kontrol edilmelidir.
Dolayısıyla yalnızca takvimde belirli bir tarihin gelmesi değil, tesisin teknik geçmişi de dikkate alınmalıdır.
Topraklama ölçümünde tek bir sayıya bakarak bütün elektrik sisteminin güvenli olduğu sonucuna varmak doğru değildir.
Ölçüm sonucu, sistemin yapısı ve uygulanabilir teknik kriterlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca ölçüm noktalarının doğru seçilmesi, bağlantıların durumu ve tesisin genel elektriksel yapısı da önemlidir.
Bu nedenle “kaç ohm çıktı?” sorusu önem taşısa da tek başına yeterli bir teknik değerlendirme değildir.
Asıl soru:
“Bu değer, bu tesisin ve bu topraklama sisteminin özellikleri açısından ne ifade ediyor?”
olmalıdır.
Uşak topraklama ölçümü fiyatları için bütün işletmelere uygulanabilecek tek bir fiyat vermek mümkün değildir.
Fiyatı etkileyebilecek unsurlar arasında;
ölçüm noktası sayısı,
tesisin büyüklüğü,
işletmenin elektrik altyapısı,
ölçüm yöntemi,
saha çalışma süresi,
istenen rapor kapsamı,
ilave ölçüm ve kontroller
yer alabilir.
Küçük bir işletmenin birkaç ölçüm noktasından oluşan çalışması ile büyük bir fabrikanın çok sayıda pano, makine ve elektrik sisteminin bulunduğu ölçüm çalışması aynı kapsamda değildir.
Bu nedenle Uşak topraklama ölçümü fiyatı araştırılırken yalnızca fiyat değil, ölçümün kapsamı ve raporlama içeriği de karşılaştırılmalıdır.
İşletmeler hizmet almadan önce şu konuları netleştirebilir:
Ölçüm hangi yöntemle yapılacak?
Kullanılacak cihaz ölçüm için uygun mu?
Kaç noktada ölçüm yapılacak?
Ölçüm noktaları raporda gösterilecek mi?
Sonuçlar teknik olarak değerlendirilecek mi?
Ölçüm raporu düzenlenecek mi?
Gerekli durumda elektrik tesisatı kontrolü de yapılacak mı?
Paratoner veya diğer topraklama sistemleri ayrıca değerlendirilecek mi?
Özellikle fabrika ve sanayi işletmelerinde “topraklama ölçümü yapıldı” ifadesinin arkasında gerçekten hangi teknik çalışmanın bulunduğu bilinmelidir.
Topraklama ölçüm raporu, işletmenin elektrik güvenliğiyle ilgili teknik kayıtlarından biri olarak saklanabilir.
Ancak raporun hazırlanması sürecin sonu olarak görülmemelidir.
Ölçüm sonucunda veya saha incelemesinde bir uygunsuzluk tespit edilirse işletmenin bunu değerlendirmesi ve gerekli düzeltmeleri yapması gerekir.
Örneğin bağlantı problemi, süreklilik problemi veya topraklama sisteminin yapısıyla ilgili bir eksiklik tespit edilmişse sadece raporu dosyalamak yeterli değildir.
Önemli olan tespit → düzeltme → yeniden değerlendirme sürecinin işletilmesidir.
Uşak merkez dışında da sanayi, üretim, tarım ve ticari faaliyet gösteren işletmeler bulunmaktadır.
Bu nedenle topraklama ölçümü hizmeti;
Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı ve Ulubey
gibi ilçelerde bulunan işletmelerin elektrik altyapısına göre de planlanabilir.
İlçe veya işletme adına göre standart bir ölçüm paketi oluşturmak yerine, tesisin mevcut elektrik yapısının değerlendirilmesi daha doğru sonuç verir.
Uşak’ta topraklama ölçümü yaptırmak isteyen bir işletme için en doğru başlangıç, yalnızca “ölçüm fiyatı” sormak değildir.
Öncelikle işletmenin;
elektrik tesisatı + pano yapısı + makine parkı + trafo + jeneratör + yıldırımdan korunma sistemi + topraklama tesisatı
birlikte değerlendirilmelidir.
Ardından yapılacak ölçümlerin kapsamı belirlenebilir.
CNS Periyodik Kontrol, Uşak’taki fabrika, üretim tesisi, depo ve işletmeler için topraklama ölçümü, teknik değerlendirme ve ölçüm raporlaması süreçlerini tesisin mevcut yapısına göre planlamaktadır.